Đề xuất cán bộ, công chức làm việc tại nhà, một giải pháp hay nhưng không thể vội vàng vì chưa khả thi

21/11/2017 4:38 pm0 Phản hồi

(Bạn đọc) - Mấy ngày qua, một tâm điểm đã thu hút sự quan tâm của dư luận, thậm chí đã gây ra những sự tranh cãi “nảy lửa” trên các diễn đàn. Đó là đề xuất giải pháp thí điểm cho cán bộ, công chức, viên chức ở một số lĩnh vực có thể làm việc tại nhà mà không phải đến cơ quan của một vị Đại biểu Quốc hội.

Đại biểu Quốc hội Ngọ Duy Hiểu (đoàn Hà Nội). Ảnh: Phạm Duy.

Đại biểu Quốc hội Ngọ Duy Hiểu (đoàn Hà Nội). Ảnh: Phạm Duy.

Theo đó, vào sáng 14/11, tại kỳ họp thứ 4 của Quốc hội khóa XIV, trong khi Quốc hội thảo luận để cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hồ Chí Minh thì Đại biểu Ngọ Duy Hiểu đã phát biểu đề xuất giải pháp thí điểm cho cán bộ, công chức, viên chức ở một số lĩnh vực có thể làm việc tại nhà, không phải đến cơ quan mà mỗi tuần chỉ cần đến để làm việc từ 1-2 lần. Ngay lập tức, ý kiến đóng góp này của một vị Đại biểu Quốc hội đã nhận được sự quan tâm của đa số các Đại biểu Quốc hội khác và sau đó đã có những tranh cãi trái chiều cũng được chỉ ra trên không ít các trang báo và những bài viết trên mạng xã hội.

Lý do trong đề xuất mà Đại biểu Hiểu đã đưa ra là, có những công việc khi đến cơ quan làm chưa chắc hiệu quả cao hơn ở nhà. Trong khi đó, người lao động khi ra đường kéo theo nhiều hệ lụy như gây ùn tắc giao thông, mất nhiều thời gian, chi phí điện nước… . Trên thực tế, đề xuất này cùng có những hợp lý nhất định. Bởi khi thực hiện được theo cơ chế này, với việc cán bộ, công chức có thể làm việc tại nhà sẽ tạo điều kiện thoải mái trong công việc, từ đó tăng năng suất làm việc, đồng thời tiết kiệm được các chi phí điện, nước, giảm thiểu tắc đường.

Theo một nhận định của một số quan điểm, tại các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Đức, Đan Mạch, Ấn Độ,… thì việc nhân viên hành chính được làm việc từ xa đã được triển khai từ lâu. Theo đó, nhân viên hành chính tại một số bộ phận ở các nước này thông qua mạng điện tử, viễn thông nên có thể ngồi tại nhà để làm việc và mọi thao tác đều được thực hiện thông qua nền tảng điện tử viễn thông. Do đó, khi áp dụng theo cơ chế này, các cơ quan ban ngành có thể quản lý được cán bộ công chức bằng hiệu quả “đầu ra” của công việc được giao chứ không quản lý về thời gian, giờ giấc hay địa điểm làm việc. Vi thế, nếu áp dụng hình thức này ở Việt Nam sẽ thay đổi rất nhiều về hiệu quả làm việc của công chức, bởi thực tế ở Việt Nam hiện nay có tới 30% cán bộ công chức đã làm việc theo kiểu “cứ sáng cắp cặp đến cơ quan rồi chiều lại cắp cặp về”. Do đó, khi cán bộ công chức được làm việc tại nhà, sẽ gắn trách nhiệm cho cán bộ công chức đó chứ không phải đến cơ quan để chơi và khi ở nhà sẽ làm việc hiệu quả hơn và không bị ràng buộc bởi các quy trình kỹ thuật, khi đó cán bộ công chức cũng sẽ có nhiều thời gian để chăm sóc gia đình, sẽ giúp giảm được nhiều vấn đề về xã hội như kẹt xe, áp lực về hạ tầng, cơ sở vật chất… .

Mặt khác, có quan điểm còn cho rằng, ở Việt Nam hiện nay đang hướng tới xây dựng một chính phủ điện tử, thành phố thông minh,… và hướng tới hiện đại hóa nền hành chính Nhà nước. Do đó, giải pháp để cho cán bộ, công chức, viên chức được làm việc tại nhà sẽ là một tất yếu khách quan cần phải được hướng đến. Vì thế, nếu bỏ qua hình thức này thì dường như chúng ta đã tự đẩy mình tụt lùi về phía sau.

Tuy nhiên, khi nhìn vào thực tế nền công vụ hiện nay và các điều kiện về hạ tầng cơ sở, cơ sở vật chất cũng như đặc trưng của các ngành nghề thì có thể thấy sẽ có rất nhiều vấn đề đặt ra nếu thực hiện cách làm việc theo cơ chế này. Cụ thể, nếu để cho cán bộ, công chức, viên chức được làm việc tại nhà thì cần phải có sự đồng bộ từ hệ thống công nghệ, phương tiện cho đến con người mà ở Việt Nam hiện tại chưa thể đáp ứng được các yêu cầu này. Bởi lẽ, hiện nay cơ sở hạ tầng của Việt Nam vẫn còn chưa thực sự phát triển, các giải pháp sử dụng hạ tầng viễn thông công nghệ vẫn còn chưa hoàn thiện. Cùng với đó, về vốn đầu tư cũng như kinh phí trang bị thiết bị, phương tiện để đáp ứng cho việc làm việc tại nhà sẽ là một vấn đề khó trong thời gian trước mắc do con số kinh phí đầu tư ày sẽ không hề nhỏ.

Bên cạnh đó, một vấn đề quan trọng được xét đến đó là nguồn nhân lực. Bởi công bằng mà nói thì chất lượng cán bộ, công chức, viên chức hiện nay vẫn chưa hoàn thiện, chưa đáp ứng yêu cầu làm việc. Những nhược điểm này cũng đã được bộc lộ trong bối cảnh chúng ta thực hiện quá trình tinh giản biên chế của toàn bộ hệ thống chính trị. Trên thực tế, đã có nhiều cán bộ công chức không đủ năng lực, không đủ phẩm chất,… nhưng vẫn đang được nằm trong chế độ biên chế Nhà nước. Hiện nay, cho dù làm việc tại cơ quan nhưng tình trạng chây ỳ làm việc, ăn bớt thời gian làm việc,… của cán bộ công chức vẫn xảy ra thường xuyên. Do đó, vấn đề cũng được đặt ra là nếu làm việc tại nhà thì ai sẽ có thể giám sát, và nếu hoạt động thiếu hiệu quả thì cơ chế nào sẽ giải quyết đối với số cán bộ, công chức, viên chức đã không đạt được yêu cầu làm việc ?

Mặt khác, trong công cuộc cải cách hành chính, tinh giản biên chế qua nhiều năm thực hiện nhưng hiệu quả đạt được vẫn ở mức thấp. Vì thế, nếu chuyển sang chế độ làm việc tại nhà sẽ xảy ra những tình trạng gian lận trong làm việc và hiện tượng thuê người khác để làm việc, từ đó sẽ phát sinh rât nhiều hệ lụy như làm lộ lọt bí mật Nhà nước chẳng hạn. Thêm vào đó, khả năng tiếp cận với công nghệ thông tin của một bộ phận không nhỏ các công chức, cán bộ, viên chức hiện nay cũng rất ra hạn chế và khó đáp ứng được yêu cầu làm việc từ xa qua mạng. Từ đó, nếu cán bộ công chức được làm việc tại nhà khi không có phương pháp quản lý chặt chẽ sẽ phát sinh nhiều tiêu cực như trốn việc, lười biếng, ỉ lại, không làm mà vẫn dược hưởng lương.

Vì thế, nếu để các cán bộ công chức làm việc được theo cơ chế này sẽ đòi hỏi một ý thức trách nhiệm rất cao đối với đội ngũ. Bởi lẽ, thay vì cấp trên quản lý trực tiếp tại công sở thì bản thân mỗi công chức phải tự quản lý hành vi của mình mà muốn làm được như thế thì phải có tiêu chí đánh giá kết quả công việc, và khi giao công việc thì phải có cơ chế để kiểm soát. Chính vì thế, nếu nhìn một cách toàn diện thì có thể nói, đề xuất để cho các cán bộ, công chức, viên chức có thể làm việc được tại nhà cũng là giải pháp hay, nhưng cần phải có sự nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm từ các nước trên thế giới, để từ đó cùng tìm ra những ưu điểm và cũng như nhưng hạn chế và thực trạng khó khăn của việc tổ chức này để từ đó có có cái nhìn khái quát nhất. Từ đó, cần từng bước xây dựng một lộ trình hợp lý để có thể thực hiện được giải pháp này, rất mới nhưng cũng mang lại được hiệu quả đối với Việt Nam.

Khi nhìn vào thực tế nền công vụ hiện nay, có những ngành nghề có những đực thù nhất định. Do tính chât công việc nên ở một số lĩnh vực các cán bộ công chức vãn phải thường xuyên tiếp xúc, giao diện với nhau và với cơ quan, cùng với đó là tiếp cận với nhau hay với tài liệu hoặc tiếp xúc với dân. Đó là chưa kể đến một bộ phận cán bộ công chức còn phải xuống làm việc trực tiếp tại các địa phương, cơ sở. Bởi lẽ, nếu nhìn sát vào thực tế khi áp dụng, số nhân viên hành chính Nhà nước làm việc tại nhà so với số nhân viên tại các khu vực kinh doanh thương mại sẽ ít hơn, nhưng lại có tỷ lệ tăng cao theo từng năm, và cũng chiếm tỷ trọng không nhỏ. Như thế, sẽ có những lợi ích nhất định của chế độ làm việc tại nhà cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong một số lĩnh vực nhất định nhưng không phải là tất cả. Chính vì thế, với những lợi ích này thì cần có sự nghiên cứu, thí điểm để thực hiện chứ chưa thể thực hiện một cách nóng vội.

Nhìn vào một thực tế khác, khi áp dụng chế độ cho cán bộ, công chức làm việc ở nhà sẽ chỉ phù hợp với các cơ quan từ cấp quận trở lên còn đối với cấp phường xã, khi mà nhiều công việc đều phải trực tiếp làm việc với người dân nên không thể làm việc được từ xa. Bởi lẽ, đối với một số phòng ban đặc thù từ cấp quận trở lên khi mà công việc chủ yếu nhằm giải quyết các thủ tục hành chính thông qua văn bản, giấy tờ từ địa phương gửi lên nên viên chức có thể làm việc tại nhà, bởi sau khi nhận hồ sơ về xử lý xong các cán bộ các phòng ban có thể mang đến cơ quan để trình lãnh đạo ký duyệt. Còn ở cấp phường xã, từ cán bộ tiếp dân đến kế toán đều phải làm việc tại cơ quan vì liên quan trực tiếp đến người dân.

Như thế, cùng với tiến trình thực hiện chủ trương tinh giản biên chế trong toàn bộ hệ thống chính trị, với đề xuất này thì cần phải có sự nghiên cứu, đánh giá tổng hợp cùng với đó là cần có sự rà soát, khảo sát lại toàn bộ nền công vụ với đặc thù của các ngành nghề, để từ đó có những đề xuất thích hợp trong tiến trình đổi mới và cải cách bộ máy nhà nước, tất cả vì mục tiêu tăng chất lượng và hiệu qủa làm việc của bộ máy với những lợi ích thiết thực, giảm thiểu chi phí của một nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân và nhân dân.

CTV Trần Trí Dũng

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@nguyenvanbinh.org
Tags:

Mạng chia sẻ

Website nguyenvanbinh.org Đánh giá bởi Google Plus on Mar 15 2012 - 5.0